Thứ Ba, 23 tháng 7, 2013

Khám phá "tỉnh thành huê hồng đỏ"

Đối với du khách Á Châu, quần thể kiến trúc Petra còn khá xa lạ, tuy nhiên địa danh này lại khá nổi tiếng trong giới phương Tây.

Được mệnh danh là "thành phố hoa hồng đỏ". Petra được xây dựng vào thế kỷ thứ 3 trước Công Nguyên và có rất nhiều bức tượng được tạc trên vách đá. Khu vực này được xác nhận là di sản thế giới của UNESCO năm 1985 và được biểu đạt là "một trong những tài sản văn hóa quý báu nhất của nhân loại". Ngày 7-7-2007, Petra được công nhận là một trong 7 kỳ quan của thế giới đương đại. Iện, Petra là một trong những tỉnh thành được tham quan nhiều nhất khu vực Trung Đông.

Với người châu Á, địa danh này còn khá xa lạ nhưng với người phương Tây Petra lại là một khu khảo cổ nổi danh. Tuy đóng vai trò quan yếu trong thời kỳ cổ đại, đô thị này bỗng nhiên biến mất một cách khó hiểu trên bản đồ chính trị trong vòng hơn 14 thế kỷ và mãi đến tận thế kỷ 19 một số chuyên gia châu Âu đã tìm thấy lại. Lý do phải mất một thời kì khá dài người ta mới tìm lại được Petra vị đô thị này được xây tại một vị trí địa lý quá hiểm trở và bí ẩn, nằm sâu trong một thung lũng đá. Trước đây, đế chế La Mã hùng mạnh cũng đã từng một lần tiến công Petra nhưng thảm bại và các tướng quân đã thề không bao giờ quay lại đó nữa. Theo các chuyên gia, Petra bị lụi tàn không phải do bị giật mà là do bị bỏ hoang. Mà duyên do tại sao bị bỏ hoang thì đến nay vẫn chưa được sáng tỏ. Nhiều người cho rằng đó là một cuộc tản cư do bệnh tật nhưng cũng có người cho rằng đó là do địa chấn.

Có một điều khó hiểu mà các chuyên gia vẫn đang tìm câu đáp đó là vì sao các vị vua của Petra lại quyết định cho xây thành thị sâu hẳn vào thung lũng hiểm trở. Điều này đi ngược hẳn với nguyên tắc quy hoạch đô thị của các nền văn minh cùng thời, thường ở gần sông hoặc ở vị trí bằng phẳng thuận lợi cho liên lạc chuyên chở hàng hóa thương mại. Tại Petra, nếu các thương nhân muốn vận chuyển hàng hóa vào thành thị thì phải dùng lạc đà đi qua hẻm núi Siq, vách núi cao 80m trên một đoạn đường kéo dài hơn 1km. Hiện con đường đó vẫn được duy trì cho đến hiện tại và du khách đến thăm vẫn phải đi qua hẻm núi này.

Đến cuối hẻm núi Siq, công trình trước tiên sẽ xuất hiện là ngôi đền đồ sộ Al-Khazneh đồ sộ và vô cùng ấn tượng. Vốn liếng là lăng mộ của Vua Nabataen, điểm đặc biệt của ngôi đền này và cũng như nét kiến trúc độc nhất vô nhị của Petra, đó là việc quơ đều được trạm khắc trực tiếp từ bề mặt của vách núi đá cao 30m và rộng đến 43m. Những đường nét tinh xảo được khắc trực tiếp vào vách đá màu hồng, làm mờ nhạt đi những thứ xung quanh nó. Nhưng điều có giá trị lớn nhất của ngôi đền Al-Khazneh chính là diễn tả được tài tình của bàn tay các nghệ nhân điêu khắc thời xa xưa. Ở đây có hàng trăm ngôi mộ cổ được trạm khắc tinh xảo trên các vách đá, tuy nhiên thời gian và thiên nhiên đã tàn phá đi rất nhiều do gió sa mạc và động đất. Hiện thời còn khoảng 500 công trình còn tồn tại, thảy đều là những tác phẩm của người Nabataeans, dù rằng bên trong đều trống không nhưng chính khoảng tối hoang vu này là điểm lôi cuốn lớn nhất đối với du khách quốc tế.

Petra trước kia bao gồm cả đền thờ, nơi ở của Vua chúa và nhà dân. Tuy nhiên, vì cỗi nguồn du mục của dân tộc Nabatean, chỉ có các công trình kiến trúc dành cho phụng dưỡng là được xây dựng vững chắc còn nhà dân thì lâm thời hơn. Chính do vậy, sau hơn 1400 năm, những gì còn sót lại nguyên vẹn chỉ có các ngôi đền.

Tu viện Ad-Deir, công trình ấn tượng xuất hiện sau 800 bậc thang đá cũng là một trong những địa điểm khích nhất của thung lũng Petra. Nơi đây có các bia tưởng vọng những người nổi tiếng của dân tộc, các bàn độc hiến tế và những hàng cột cao chon von trên nền đá rộng lớn nhìn xuống thung lũng.

Ngoại giả ở Petra cũng có một sân khấu mang phong cách kiến trúc Roman với sức chứa tối đa lên đên 3.000 người trong những dịp lễ hội của người Nabataeans. Cùng với đó là ngôi đền Al Nasir Mohammad, được xây dựng vào thế kỉ 13 để tưởng niệm cái chết của Aaron, anh trai của Moses - nhà tiên tri vĩ đại của người Do Thái xuất phát từ hoàng tộc Ai Cập.

Có thể khẳng định, Petra là một kì quan có giá trị rất lớn được hình thành dưới sự phối hợp hoàn hảo giữa thiên nhiên, con người và thời kì

Chi Na (TTVN)